Ten mistakes I made when I started blogging

ကၽြန္ေတာ္ဒီ mmhan.net မွာ ေျပာင္းျပီး ေရးခဲ့ရတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အရင္ blog က အမွားေတြေၾကာင့္ အမ်ားၾကီးပါပါတယ္။ အခု ျမန္မာ blogger ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာလည္း ဒီလုိအမွားေလးေတြကို ကၽြန္ေတာ္ ေတြ႕ေတြ႕ေနမိပါတယ္။

အဲ့ဒီ့အမွားေတြကို ျပင္ခ်င္လုိ႕ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ဒီ blog ကို စေရးျပီး အမွားေတြကို ျပင္ႏုိင္ျပီလား ဆိုေတာ့လည္း မဟုတ္ေသးပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ ဒီ post ေလးကို ခ်ေရးလုိက္ျခင္းအားျဖင့္ ကုိယ့္ကုိယ္ကို သတိေပးႏုိင္ေအာင္ရယ္၊ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အမွားေလးေတြကို ဖတ္ရျပီး အမ်ားသူငါ အေပါင္းတုိ႕လည္း ဒီလုိ မမွားမိရန္ သတိထားႏုိင္ေအာင္ရယ္ ေရးလုိက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ထက္ သိျပီးသား တတ္ျပီးသား သူမ်ားဟာလည္း ဒီ post ေလးကို ဖတ္ကာ အမွားမ်ားကိုေထာက္ျပီး ၀ုိင္း၀န္း ေလွာင္ေျပာင္ႏုိင္ၾကေအာင္ရယ္ ဆိုျပီးေပါ့ေလ။

#1 – Blog ဆိုတာ ဘာမွန္း မသိျခင္း

လြန္ခဲ့တဲ့သံုးႏွစ္ေလာက္က ကၽြန္ေတာ္ blog စေရးတာ friendster ရဲ႕ blog မွာပါ၊ ဘာလုိ႕ေရးတာလဲဆိုေတာ့ စပ္စပ္စုစု သိခ်င္လြန္းလုိ႕ blog ဆိုတာဘာၾကီးလဲဆိုျပီး ေရးၾကည့္တာေပါ့။ ကၽြန္ေတာ္ေရးၾကည့္တယ္ သူငယ္ခ်င္းေတြက လာဖတ္ၾကတယ္၊ ေကာင္းတယ္ေလး ဘာေလးေျပာၾကတယ္ဆိုေတာ့ အဲ့ဒီ့မွာ ဘ၀င္ေတာ္ေလဟပ္ျပီး ေရးျဖစ္သြားတာေပါ့ဗ်ာ။

ပထမဆံုးတင္တဲ့ post က ဘာလဲဆိုေတာ့ Internet ဆိုတာ အဲ့ေတာ့မွ အျမီးမွန္း ေခါင္းမွန္းသိတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ inbox ထဲကို ၀င္လာတဲ့ Forward Mail အခ်စ္ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ကို ၾကိဳက္လြန္းလုိ႕ ကိုယ္ပုိင္ version ေလးလုပ္ျပီး assignment လည္းတင္၊ blog ေပၚလဲတင္တဲ့ post

Internet ဆိုတာလည္း ဘာမွန္းမသိ၊ blog ဆိုတာ ဘာမွန္းလည္းမသိမွေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အစမေကာင္းတဲ့ blog ဘယ့္ႏဲွ႕ အေႏွာင္း ေသခ်ာေတာ့မတုန္းဗ်ာ။

#2 – ဘယ္သူ႕အတြက္ေရးေနမွန္း ကုိယ့္ကိုကိုယ္ မသိျခင္း

#1 အခ်က္ေၾကာင့္ Blog ဆိုတာဘာမွန္းမသိတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ကၽြန္ေတာ္ေရးတာကို ဘယ္လုိလူမ်ား ဖတ္မယ္လုိ႕ ဘယ့္ႏဲွ႕သိမလဲဗ်ာ။ အဲ့လုိမသိတာထက္ ပိုတာဆုိးတာက ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္သူမ်ား ဖတ္ေစေတာ့လုိ႕ ဆိုျပီး တစ္ရည္တစ္ရြယ္ မေရးတာပဲ။

အဲ့လုိမသိေတာ့ ဘာျဖစ္လဲဆုိေတာ့ တခ်ိဳ႕ post မ်ားကို သူငယ္ခ်င္းေတြ ဖတ္ဖုိ႕ အတြက္ေရးမိတယ္၊ တခ်ိဳ႕ေတြကို လူတုိင္းဖတ္ဖုိ႕ေရးတယ္၊ ကုိယ့္ဟာကိုယ္ ျပန္ဖတ္ဖုိ႕ Diary လုိ post ေတြေရးတယ္၊ တစ္ခါတစ္ေလ ဘယ္သူ႕အတြက္မွ မဟုတ္ပဲ forward mail ေတြလုိ post မ်ိဳးကို ေလွ်ာက္ေရးတယ္၊ ကုိယ္ကလြဲလုိ႕ ဘယ္သူမွနားမလည္ႏုိင္တဲ့ ကဗ်ာမ်ိဳးေတြေရးျပီး နားမလည္တဲ့သူကို နားမလည္ရေကာင္းလားဆိုျပီး အစအဆံုးရွင္းျပတယ္။

အဲ့ေတာ့ ဖတ္တဲ့သူတစ္ေယာက္ အေနနဲ႕ ကၽြန္ေတာ့္ blog ကို ဖတ္ဖုိ႕ incentive မရွိဘူး ျဖစ္လာတယ္။ အဓိကကေတာ့ သူလုိခ်င္တဲ့ သူဖတ္ခ်င္တဲ့ post ဟာ ကၽြန္ေတာ့္ blog ရဲ႕ ဘယ္ေနရာမွာရွိမွန္း မသိႏုိင္၊ မခန္႕မွန္းႏုိင္တာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္ blog ကိုလာဖတ္ရတာဟာ သူ႕အတြက္ အခ်ိန္ကုန္ျပီး အက်ိဳးမထူးတဲ့ အလုပ္တစ္ခုျဖစ္လာပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုမရွိတဲ့အတြက္ တစ္ခါတစ္ေလ ေရးခ်င္စရာ အမ်ားၾကီးျဖစ္ေနတတ္ျပီး ဘယ္ဟာေရးရေကာင္းမွန္း မသိဘူး ျဖစ္ကာ ေရးခ်င္စိတ္ ေပ်ာက္သြားတာမ်ိဳးလဲ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။

#3 – Post ေတြကို ဘယ္လုိ ေရးရမယ္ မသိျခင္း

ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ထဲေပၚလာတဲ့ စာေလးေတြကို Editor ထဲမွာခ်ေရး ျပီးရင္ Publish လုပ္လုိက္တာမ်ိဳးသာ ျဖစ္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့ စာေတြဟာ ဖတ္ခ်င္စရာ မေကာင္းဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ စာပုိဒ္တစ္ခုကို scam through ပဲလုပ္ျပီး စိတ္၀င္စားဖုိ႕ေကာင္းမွ ဖတ္တာဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ post ဟာ ဘယ္လုိမွ attractive မျဖစ္ပဲ စာပုိဒ္ၾကီးတစ္ခု အမိန္႕သားထိုင္ေနတဲ့ အထာသာျဖစ္ေနေတာ့တယ္။

ဒီၾကားထဲ ပိုဆုိးတာက စိတ္ထဲရွိသမွ်ေတြ အကုန္ခ်ေရးထားတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ post အရွည္ၾကီးေတြကို လူဖတ္ခ်င္ေအာင္လည္း မလုပ္တတ္ခဲ့ျပန္ဘူး။

#4 – ဘာေရးခ်င္မွန္း ကုိယ့္ကိုကိုယ္မသိျခင္း

ပိုျပီးရွင္းရွင္းေျပာရရင္ information ကို share လုပ္ေပးခ်င္တဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ blog မွာေရးဖုိ႕ ကၽြန္ေတာ့္မွာ share ခ်င္စရာ၊ share ထားျပီးရင္လည္း ဖတ္ခ်င္စရာ၊ စိတ္၀င္စားစရာ ဘယ္လုိ Information ရွိမွန္းကို ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တုိင္ မသိခဲ့ဘူး။ ရွိရင္ေတာ့ ရွိခဲ့လိမ့္မယ္ မရွိရင္လည္း မရွိခဲ့ဘူး ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီ့ information ေတြဟာ လြယ္လြယ္၀င္လာတဲ့ ေပၚပင္ေရးစရာေတြေၾကာင့္ ေခါင္းထဲကို ဘယ္ေတာ့မွ မေရာက္လာခဲ့ဘူး။

အဲ့ဒီ့ေတာ့ ေပၚလာတဲ့ idea တစ္ခုေတြ႕တာနဲ႕ တင္သင့္သည္မသိ မတင္သင့္သည္မသိ ေရးစရာရျပီဟဆိုျပီး ေျပးတင္တာမ်ိဳးေတြျဖစ္လာတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ့္ တခ်ိဳ႕ post ေတြကို ကုိယ့္ကုိကိုယ္ ဘာ့ေၾကာင့္မ်ား တင္မိပါလိမ့္လုိ႕ေတာင္ အံ့ၾသမိတယ္။

#5 – ဘယ္ blog ကုိ အတုယူရမယ္မွန္း မသိခဲ့ျခင္း

Blog ေလးစေရးေတာ့ blog အေၾကာင္း မသိခဲ့ဘူး၊ စေရးျပီး နည္းနည္းၾကာလာေတာ့ သိသလုိလုိေတာ့ရွိပါျပီ၊ ဒါေပမယ့္ အဲ့ဒီ့တုန္းက ကၽြန္ေတာ့္ကို သင္ျပ လမ္းညႊန္ႏုိင္မယ့္ blog ေတြ၊ အတုယူရမယ့္ inspire ျဖစ္ရမယ့္ blog မ်ိဳးေတြကို မသိခဲ့ဘူး။ မသိေတာ့ ကုိယ္ထင္ရာ ကိုယ္ေလွ်ာက္လုပ္ျပီး အလြဲလြဲ အေခ်ာ္ေခ်ာ္ေတြက တစ္ပံုတစ္ေခါင္းလည္း ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

#6 – Blog တစ္ခုရဲ႕ ေနာက္က technology ဟာ ဘာမွန္းမသိခဲ့ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္ဟာ Blog သာလုပ္ခ်င္တယ္၊ အဲ့ဒီ့တုန္းက HTML ကို မေတာက္တစ္ေခါက္၊ CSS ကို မသိတသိ၊ Web Design နဲ႕ပါတ္သက္လုိ႕ တစ္လံုးမွ နားမလည္၊ RSS ဆိုတာလည္း ဂ်ိဳနဲ႕လားဆိုသလုိ ဘာမွန္းမသိခဲ့ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ အဲ့ဒါေတြ မသိေပမယ့္ blog တစ္ခုေတာ့ ေရးျဖစ္လုိက္ေသးတာပဲလုိ႕ ကိုယ့္ကိုကုိယ္ အဖတ္ဆယ္မယ္ စဥ္းစားမိျပန္ေတာ့လည္း အဲ့ဒီ့ blog က ဘုရားစူး မိုးၾကိဳးပစ္ blog။

ကုိယ္စီးတဲ့ ျမင္း အထီးလား အစ္မလား မသိဆိုသလုိ ခရီးသာေရာက္သြားတယ္၊ ေျပာင္းျပန္ၾကီးထုိင္ျပီး စီးသြားမိလားမသိ၊ ျမင္းျမီးဆြဲျပီး ေနာက္ကေျပးလုိက္မိလားမသိ၊ ျမင္းကပဲ ကိုယ့္ကိုစီးျပီး ခရီးေပါက္သြားမွန္း မသိျဖစ္ခဲ့တာေပါ့။

#7 – သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို အတင္း မဖတ္ဖတ္ေအာင္ လည္ပင္းညွစ္မတတ္ promote လုပ္ျခင္း

#2 ဘယ္သူ႕အတြက္ ေရးေနမွန္းမသိ၊ #3 ဘယ္လုိေရးရမယ္မွန္း မသိျခင္းေၾကာင့္ ဖတ္လုိ႕ မေကာင္းတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ blog ကို ဖတ္တဲ့သူမ်ား ရွိပါေစေတာ့ ဆုိျပီး သူငယ္ခ်င္းေတြကို email မ်ားပို႕ျပီးျဖစ္ေစ၊ GTalk ကေနျဖစ္ေစ၊ cbox ကေနျဖစ္ေစ၊ forum ထဲကေနျဖစ္ေစ၊ အခ်င္းခ်င္း စကားေျပာေနတုန္း ငါဒါေလး ေရးထားတယ္ ဖတ္ပါဦးဆိုျပီးျဖစ္ေစ၊ အိမ္တုိင္ယာေရာက္ browser ထဲအထိ blog address ကို ရုိက္ထည့္ျပီးျဖစ္ေစ (ေမာင္သန္႕ဇင္တုိ႕ ေ၀ျဖိဳးေက်ာ္တုိ႕ဆို ဒီဒါဏ္ သိပ္ခံရတာ) လည္ပင္းညွစ္မတက္ လုိက္လံ promote လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဖတ္ျပီးျပီလား ဘယ္လုိလဲဆိုျပီး follow up ကလည္း လုပ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဖတ္လုိ႕ မေကာင္းတဲ့စာေတြကို အားနာပါးနာနဲ႕ ဖတ္ေပးရတဲ့ အျပင္ ငါမၾကိဳက္ဘူးကြာလုိ႕ေျပာရမွာကို မေကာင္းတတ္လုိ႕ ေကာင္းတယ္ကြ လုပ္ဟဆိုျပီး ေျပာေပးရေသးတယ္။

အခုအထိလည္း တစ္ခါတစ္ေလမွာ အက်င့္ပါျပီး လုပ္မိေနေသးပါတယ္။ အခုထိလည္း စိတ္ရွည္လက္ရွည္ သည္းခံေပးေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း တစ္ခါတည္း ေျပာပါရေစ။

#8 – စိတ္ရွိသ၍ template ထုိင္ေျပာင္းေနျခင္း

ကၽြန္ေတာ့္ သံုးႏွစ္တာ ေရးခဲ့တဲ့ blog မွာ blog ေရးဖုိ႕စဥ္းစားတာထက္ ဒီ template ကို ဘယ္လုိပိုလွေအာင္ ျပင္ရင္ေကာင္းမလဲ၊ ဘယ္ widget ေလးေတြ ထည့္ရင္ပိုျပီး cool ျဖစ္သြားမလဲ ပိုစဥ္းစားမိခဲ့ပါတယ္။ ဘာလုိ႕လဲဆိုေတာ့ #4 ဘာေရးမယ္မွန္းမသိတဲ့ အခ်က္ေၾကာင့္ အသစ္တင္ဖုိ႕ idea ေပ်ာက္သြားရင္ အဲ့ဒါကို ပထမဆံုး သတိရျပီး ဟိုဟာေလး ကလိလုိက္ ဒီဟာေလးေျပာင္းလုိက္ ေျပးေျပးလုပ္မိေနလုိ႕ပါ။

ဘယ္ေလာက္ေတာင္ လုပ္မိလဲဆို ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ blogspot က blog ေလးဟာ အနည္းဆံုး တစ္လ တစ္ခါေလာက္ကို sidebar မွာရွိတဲ့ widget ေတြ ေျပာင္းျဖစ္ပါတယ္။ အနည္းဆံုး ၅ေခါက္ ၆ေခါက္ေလာက္ template ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ Template ေျပာင္းရုံနဲ႕က မျပီးေသး၊ အရင္ post ေတြဟာ ဒီ template ေတြနဲ႕ အဆင္ေျပမေျပကို လုိက္စမ္းၾကည့္ရေသးတယ္။

အဲ့ဒါနဲ႕ အခ်ိန္ကုန္ေနတာမ်ားေတာ့ blog post ေကာင္းေကာင္းေရးဖုိ႕ အခ်ိန္မေပးႏုိင္ မေပးႏုိင္ေတာ့ ေတာ္ရုံတန္ရုံ စိတ္ထဲေတြ႕ရာေတြတင္ ဒါနဲ႕ပဲ အဲ့ဒီ့ blog ေလးဟာ ျဖစ္ခ်င္ရာကို ျဖစ္ေနေတာ့တာပါပဲ။

#9 – မွန္မွန္ စာမေရးျခင္း

ေက်ာင္းတစ္ဖက္ အလုပ္တစ္ဖက္ အစားတစ္ဖက္ ကစားတစ္ဖက္ေၾကာင့္ လူက စာေရးဖုိ႕ အခ်ိန္ကမရ၊ ရျပန္ေတာ့လည္း #8 template ထုိင္ျပင္ေနတာေၾကာင့္ အခ်ိန္ကုန္၊ #4 ဘာေရးခ်င္မွန္းမသိနဲ႕ပဲ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ post ေတြဟာ တင္ျဖစ္တဲ့ အခါတင္ျဖစ္ မတင္ျဖစ္တဲ့ အခါ မတင္ျဖစ္နဲ႕ တစ္ခါတစ္ေလမွာဆို ႏွစ္လ သံုးလဆက္တုိက္ေလာက္ကို မတင္ျဖစ္တာမ်ိဳး ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။

#10 – Proof Reading ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ျခင္း

ကၽြန္ေတာ္ စာတစ္ပုဒ္ေရးျပီးရင္ အစအဆံုးကို တစ္ေခါက္ေလာက္ ျမန္ျမန္ဖတ္ျပီး တင္လုိက္တာမ်ိဳးက မ်ားပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အခါမွာ စာေတြဟာ အျမီးအေမာက္မတည့္ စာလံုးေပါင္းေတြမွား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

Spell checker မသံုးတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ English လုိေရးရင္လည္း စာလံုးေပါင္းေတြမွား၊ ျပန္မဖတ္တဲ့အတြက္ (လူကိုယ္တိုင္ကလည္း English လုိေသခ်ာမတတ္တဲ့အတြက္) Grammar ေတြမွား တခ်ိဳ႕ post ေတြဆို အခုအခ်ိန္ ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္တုိင္ေတာင္ ကုိယ့္ဟာကိုယ္ ဘာဆိုလုိခ်င္မွန္း မသိေလာက္ေအာင္ အေရးအသားညံ့ခဲ့ပါတယ္။

နိဂံုး

ကုိယ္ဘာမွားတယ္ဆိုတာ သိဖုိ႕ခက္တယ္ဆိုသလုိ ကၽြန္ေတာ္ ဒီအမွားေတြကို သိဖုိ႕ သံုးႏွစ္နီးပါး ကုန္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအမွားေတြကို ဒီ blog အသစ္ စမိကတည္းက ၀န္ခံခ်င္ေပမယ့္ ၀န္ခံရဲဖုိ႕အတြက္ ေနာက္ သံုးလေလာက္ အခ်ိန္ယူခဲ့ရပါေသးတယ္။ ဒီအမွားေတြကို ျပင္ႏုိင္ဖုိ႕ အတြက္လည္း ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူရဦးမယ္ မသိေသးပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ျပင္ရင္းျပင္ရင္းနဲ႕ ဘယ္လုိ ျပင္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳး သိလာတဲ့ တစ္ေန႕မွာ ကၽြန္ေတာ္ အားလံုးနဲ႕ share သြားဦးမွာပါ။ စာေရးညံ့တဲ့ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ဒီ post ကို အခ်ိန္ကုန္ခံျပီး အခုအခ်ိန္ထိ ဖတ္မိလုိ႕ စာဖတ္သူ အတြက္ တစ္ခုခုရသြားတယ္ ဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ့္ အတြက္ အေပ်ာ္ေပါ့ဗ်ာ။

တကယ္လုိ႕မ်ား တျခား အမွားမ်ားကို ေတြ႕မိရင္လည္း comment ေလးမ်ားေပးသြားၾကပါဦးလုိ႕ ေတာင္းဆိုရင္း…

[photo credits goes to zoghal]